ภาคีเครือข่ายควบคุมยาสูบจังหวัดเชียงรายร่วมสสจ.-สถาบันศึกษา จัดกิจกรรมวันงดสูบบุหรี่โลก ยกเชียงรายนำร่องปลอดบุหรี่-บุหรี่ไฟฟ้า ภายใต้คำขวัญ “ยาเสพติด-บุหรี่-บุหรี่ไฟฟ้า-นิโคติน” เสพติด-จน-ตาย รณรงค์ “เชียงรายเมืองปลอดบุหรี่-ป้องกันภัยบุหรี่-บุหรี่ไฟฟ้าสู่เยาวชน

***เมื่อเวลา 17.00 น. วันที่ 24 พ.ค.2569 ทีลานวีดีโอวอล ชั้น 2 ศูนย์การค้าเซ็นทรัลพลาซ่าเชียงราย สมาพันธ์เครือข่ายแห่งชาติเพื่อสังคมไทยปลอดบุหรี่จังหวัดเชียงราย ร่วมกับสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงราย มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย ศูนย์ข่าวปลอดควันจังหวัดเชียงราย มูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ และกองงานคณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข สนับสนุนโดยกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมจัดกิจกรรมสร้างกระแสวันงดสูบบุหรี่โลก 2569 หยุดยั้ง เยาวชนจากยาเสพติด บุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า ภายใต้คำขวัญ “นิโคตินเสพติด จน ตาย” โดยระดมกำลังทุกภาคส่วนร่วมกันรณรงค์สร้างกระแสป้องกันการเข้าถึงบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า ต่อกลุ่มเด็กและเยาวชน เพื่อสร้างค่านิยมสังคมปลอดบุหรี่-บุหรี่ไฟฟ้าในภาคเหนืออย่างยั่งยืน โดยมีนายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย ในฐานะประธานคณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบจังหวัดเชียงราย เป็นประธานเปิดกิจกรรมสร้างกระแสวันงดสูบบุหรี่โลก 2569 นพ.เอกชัย คำลือ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดเชียงราย กล่าวรายงาน ได้รับเกียรติจาก ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นพ.ประกิต วาทีสาธกกิจ ประธานมูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ เป็นวิทยากรพิเศษเวทีเสวนาหัวข้อ “รณรงค์สร้างกระแสป้องกันการเข้าถึงบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า ต่อกลุ่มเด็กและเยาวชน เพื่อสร้างค่านิยมสังคมปลอดบุหรี่-บุหรี่ไฟฟ้าในภาคเหนืออย่างยั่งยืน”

***นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย กล่าวว่า ปัจจุบัน ปัญหาการสูบบุหรี่และการใช้ บุหรี่ไฟฟ้าในภาคเหนือยังคงเป็นเรื่องน่าห่วงใย จากข้อมูลสำนักงานสถิติแห่งชาติล่าสุด พ.ศ.2567 พบว่า ภาคเหนือมีอัตราการสูบ บุหรี่สูงเป็นอันดับสามของประเทศ อยู่ที่ร้อยละ 15 โดยเฉพาะในจังหวัดตาก ที่มีอัตราการสูบบุหรี่สูงเป็นลำดับที่ สอง ของ ประเทศ คือ ร้อยละ 25.6 รองจากจังหวัดกระบี่ของภาคใต้ ที่อัตราการสูบบุหรี่สูงที่สุดในประเทศ ร้อยละ 27.1 ส่วนจังหวัด เชียงรายเรามีอัตราการสูบบุหรี่ เป็นลำดับที่ 74 คือ ร้อยละ 10.6 ถึงจะอยู่ในลำดับที่ต่ำ แต่เยาวชนมีแนวโน้มเข้าถึงบุหรี่ไฟฟ้า ตั้งแต่อายุยังน้อยลงเรื่อย ๆ สถานการณ์การสูบบุหรี่ไฟฟ้าในเด็กและเยาวชนเริ่มแพร่ระบาดอย่างหนัก เด็กและเยาวชนเริ่มสูบบุหรี่ ไฟฟ้ากันอย่างเปิดเผยดังที่กล่าวข้างต้น

***การระดมสรรพกำลังทุกภาคส่วนให้ร่วมกันรณรงค์สร้างกระแสป้องกันการเข้าถึงบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้ากับกลุ่มเด็กและ เยาวชนถือเป็นวาระแห่งชาติ ประกอบกับจังหวัดเชียงราย ยังเป็นจังหวัดเป้าหมายในการดำเนิน “โครงการจังหวัดนำร่อง เพื่อเด็กไทยปลอดบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า” เพื่อสกัดกั้นการเกิดนักสูบหน้าใหม่จากบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า อย่างเป็นรูปธรรมและขยาย ผลไปยังจังหวัดอื่น ๆ ในอนาคตต่อไป จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องสร้างการรับรู้ และร่วมขับเคลื่อนในจังหวัดของทุกภาคส่วนให้เป็น ขบวนเดียวกัน เกิดกลไกการทำงานระดับจังหวัดทั้งระบบ รวมถึงเกิดแผนปฏิบัติการที่มุ่งเป้าให้เรื่องนี้เป็นวาระของจังหวัด ที่ สามารถวัดผลลัพธ์การดำเนินงานโดยนักวิจัยที่เข้าใจบริบทการทำงานควบคุมยาสูบในพื้นที่ด้วย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงรายกล่าว

***นพ.เอกชัย คำลือ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดเชียงราย กล่าวว่า กิจกรรมสร้างกระแส “วันงดสูบบุหรี่ โลก 2569” ในครั้งนี้ สืบเนื่องจากองค์การอนามัยโลกกำหนดให้วันที่ 31 พฤษภาคมของทุกปีเป็นวันงดสูบบุหรี่โลก โดยในปีนี้ องค์การอนามัยโลกกำหนดประเด็นการรณรงค์ว่า “Unmasking the appeal – countering nicotine and tobacco addiction” เพื่อให้สอดคล้องกับประเด็นข้างต้น ปีนี้สำหรับประเทศไทยโดยกระทรวงสาธารณสุข จึงใช้ภาษาไทยในการสื่อสารการรณรงค์สร้างกระแสว่า “หยุดยั้งเยาวชนจากยาเสพติด บุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า นิโคตินเสพติด จน ตาย” เพื่อให้ประชาชนตระหนักรู้ และร่วมกันเปิดโปงกลยุทธ์ของอุตสาหกรรมยาสูบที่มุ่งเป้าทำการตลาดเพื่อดึงดูดผู้บริโภคกลุ่มเด็กและเยาวชนให้เสพติดบุหรี่ และบุหรี่ไฟฟ้า

***จากข้อมูลการระดมสมอง (Mapping Forum) ของภาคีเครือข่ายควบคุมยาสูบจังหวัดเชียงรายที่จัดขึ้นเมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมาพบว่า หัวใจสำคัญของการทำงานใน 2 ปีข้างหน้า มีเป้าหมายหลัก คือ 1.ช่วยให้ผู้สูบบุหรี่ในจังหวัด เชียงรายเลิกสูบสำเร็จ ร้อยละ 15 และ 2.ป้องกันไม่ให้เกิดนักสูบหน้าใหม่ โดยหัวใจสำคัญของการทำงานใน 2 ปีข้างหน้า คือการบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วน โดยการใช้ “Data-Driven Policy” หรือการใช้ข้อมูลจริงในระดับพื้นที่มาออกแบบ กิจกรรม เช่น การเฝ้าระวังร้านจำหน่าย การระบุจุดเสี่ยงที่มีการฝ่าฝืนสูบบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าในที่สาธารณะ และการใช้พลังสังคม ออนไลน์ในการสื่อสารสร้างกระแส “คนเชียงรายไม่เอาบุหรี่ไฟฟ้า” เพื่อเปลี่ยนค่านิยมของคนรุ่นใหม่ อีกทั้ง นโยบายจังหวัดปลอดบุหรี่ มุ่งเน้นการดำเนินงานรอบด้าน ประกอบด้วยการทำให้สถานศึกษาและพื้นที่สาธารณะเป็นเขตปลอดบุหรี่ 100%” เพื่อลดความเสี่ยงจากการได้รับควันบุหรี่มือสองและมือสาม และลดการเข้าถึงบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าของเด็กและเยาวชน พร้อมสั่งการให้ทุกท้องถิ่นยกระดับการช่วยเลิกบุหรี่ผ่านเครือข่าย อสม. และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ทั่วทั้งจังหวัด

***นพ.เอกชัย กล่าวเพิ่มเติมว่า เพื่อให้เกิดการสื่อสารสร้างกระแสในระดับพื้นที่ให้กว้างขวางมากยิ่งขึ้น ภาคีเครือข่ายทั้งภาครัฐและภาคประชาสังคม จึงร่วมกันจัดกิจกรรมสร้างกระแส “วันงดสูบบุหรี่โลก 2569 : หยุดยั้งเยาวชนจาก ยาเสพติด บุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า นิโคตินเสพติด จน ตาย” เพื่อเชิญชวนชาวเชียงรายทุกภาคส่วน ร่วมกันสื่อสารและแสดงเจตจำนงใน การร่วมกันปกป้องและคุ้มครองสุขภาพของคนเชียงราย โดยเฉพาะเด็กและเยาวชน ให้ปลอดพ้นจากการเสพติดบุหรี่และบุหรี่ ไฟฟ้า รวมถึงเพื่อสื่อสารให้ภาคีเครือข่ายด้านการควบคุมยาสูบ ได้มีความรู้ ความเข้าใจต่ออันตรายของบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า และกลยุทธ์ของบริษัทบุหรี่ โดยกิจกรรมที่จัดขึ้นได้รับความร่วมมือจากทุกภาคส่วน รวมถึงการร่วมจัดนิทรรศการ “ฮ่วมใจ๋เจียงฮาย ป้องกันภัยบุหรี่ไฟฟ้า 5 ด้าน” ประกอบด้วย มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง โรงเรียนเครือข่ายครูเพื่อโรงเรียนปลอดบุหรี่จังหวัดเชียงราย เครือข่ายของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงราย เครือข่ายองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นปลอดบุหรี่ นำโดย เทศบาลตำบลแม่ไร่ จังหวัดเชียงราย เครือข่ายด้านเด็กและเยาวชน นำโดย Chiang Rai YSDN (Youth Strong & Development Network) และแกนนำ Gen Z Gen Strong เลือกไม่สูบ

***ศ.นพ.ประกิต วาทีสาธกกิจ ประธานมูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ กล่าวว่า นิโคตินเป็นสารเสพติดที่ฝรั่งใช้คำว่า Highly หรือ Deadly Addictive คือมีฤทธิ์เสพติดสูงมากๆเสพติดถึงตาย งานวิจัยพบว่า ฤทธิ์เสพติดของนิโคติน เทียบเท่า เฮโรอีน ทำให้คนไทยที่ติดบุหรี่มวน 7 ใน 10 คนจะติดไปตลอดชีวิต เด็กและเยาวชนที่ไม่สูบบุหรี่ไฟฟ้าอย่าเสี่ยงใช้ตัวเองเป็นหนูทดลอง ไม่ควรที่จะเริ่ม คนที่สูบอยู่ก็ควรจะรีบเลิก เพราะยิ่งสูบนานการเลิกยิ่งยากขึ้น และโอกาสจะเลิกได้ยิ่งมีน้อยลง ขณะที่นายพิทยา จินาวัฒน์ กรรมการบริหารแผน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กล่าวว่า สสส. มี แนวคิดปกป้องเยาวชนจากการเป็นนักสูบบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้าหน้าใหม่ ในพื้นที่นำร่องซึ่งจังหวัดขอนแก่นเป็นหนึ่งในพื้นที่นำร่องดังกล่าว โดยเน้นการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน ให้เกิดรูปแบบการขยายผล และแนวทางในการดำเนินงานที่วัดผลได้อย่างเป็น รูปธรรม

***นายบุรินทร์ วันดี ตัวแทนเยาวชนจาก โรงเรียนเทศบาล 6 นครเชียงราย และนางสาวภัคจิรา แลใจปา แกนนำ นักเรียน Gen Z โรงเรียนพานพิทยาคม กล่าวสุนทรพจน์ในงานว่า “นิโคติน” ในบุหรี่ไฟฟ้าเป็นสารเสพติดที่รุนแรง มันไม่ได้ ส่งผลแค่ทางกาย แต่มันทำลายสมองและอนาคตของเยาวชน พวกเราพยายามดูแลและตักเตือนกันเองอย่างเต็มที่แล้ว แต่พลังของ เยาวชนเพียงลำพังคงไม่พอที่จะต้านทานปัญหานี้ จึงอยากขอความเมตตาจากผู้ใหญ่ทุกท่าน ช่วยดำเนินมาตรการปกป้องเด็กและ เยาวชนเชียงรายจากบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า ให้จังหวัดของเราเป็นเมืองที่เด็กๆทุกคนได้เติบโตขึ้นมาอย่างสมบูรณ์ แข็งแรง โดยไม่มีใครสามารถนำสารพิษเหล่านี้มาหยิบยื่นให้ถึงมือเยาวชนได้อีก

///ศูนย์ข่าวเชียงรายทูเดย์